Kedi Tuvalet Eğitimi

Kısa cevap: Kediler doğal olarak dışkılarını gömme eğilimindedir, bu yüzden kedi tuvalet eğitimi çoğu zaman "öğretmek" değil, doğru ortamı kurmaktan ibarettir. Yeni gelen kediyi ilk günlerde küçük bir odada tutun, kum kutusunu bu odaya koyun, yemekten ve uykudan sonra kediyi nazikçe kutuya bırakın. Sağlıklı bir kedi genellikle 1-3 gün içinde kutuyu benimser. Sorun yaşanıyorsa neredeyse her zaman sebep kutunun kendisinde, yerinde, kumunda ya da kedinin sağlığındadır — inatçılık değil.

Kediyi kum kutusuna nasıl alıştırırım?

Eve yeni gelen kediyi doğrudan tüm eve salmayın. Tek bir oda seçin; içinde yatak, su, mama ve kum kutusu olsun. Mama ile kutu arasında en az bir-iki metre mesafe bırakın, çünkü kediler yediği yerin yanına tuvaletini yapmaz.

İlk günlerde şu ritmi izleyin:

1. Kedi uyandığında, yemek yedikten sonra ve oyun bittiğinde kutuya bırakın.
2. Kutuya koyduğunuzda müdahale etmeyin, izlemeyin, dokunmayın. Kedi kokuyu tanıyıp kendi kararını versin.
3. Kutuyu kullandığında sessizce ortamdan uzaklaşın. Alkış, yüksek sesle övgü gerekmez; bazı kediler bunu rahatsız edici bulur.
4. İlk hafta kutuyu tamamen boşaltmayın. Bir miktar kokulu kum bırakmak kediye "burası benim yerim" mesajı verir.

Yavru kedilerde kutunun kenarı alçak olmalı; 5-6 santimetreden yüksek kenar yavrunun içeri girmesini zorlaştırır. Geçici olarak düşük kenarlı bir kap bile iş görür.

Hangi kum ve hangi kutu?

Kedilerin çoğu ince taneli, kokusuz, topaklanan bentonit kumu tercih eder. Parfümlü kumlar insan burnu için üretilir; kedinin koku alma duyusu bizden kat kat hassastır ve yoğun parfüm kutuyu itici hale getirebilir.

Kutu yerini seçerken üç şeye bakın: sessiz olsun, çıkmaz köşede olmasın (kedi kaçış yolu ister), çamaşır makinesi gibi ani ses çıkaran cihazların yanında olmasın. Kedinin bir kez korktuğu kutuya dönmesi haftalar alabilir.

Kedi kutuyu kullanmayı bıraktıysa ne olmuştur?

Daha önce sorunsuz kullanan bir kedi aniden halıya ya da yatağa yapmaya başladıysa, ilk düşünülmesi gereken davranış değil sağlıktır. İdrar yolu enfeksiyonu, kristal oluşumu, kabızlık ve ishal en sık nedenlerdir. Kedi kutuya girip çıkıyor ama az miktarda idrar yapıyorsa, kutunun içinde miyavlıyorsa veya kanlı idrar görüyorsanız bu acil bir veteriner konusudur — özellikle erkek kedilerde idrar tıkanıklığı saatler içinde hayati tehlike yaratır.

Sağlık sorunu yoksa sıralama şudur:

• Temizlik: Günde en az bir kez topak alınmıyorsa kedi kutuyu reddedebilir. Haftada bir tam boşaltma ve ılık suyla yıkama yeterlidir.
• Stres: Ev taşıma, yeni bebek, yeni hayvan, mobilya değişimi. Kedi agresyonu ya da bölme davranışıyla ilgili konularda anlatılan bölge stresi, tuvalet sorunu olarak da dışa vurur.
• Rekabet: Çok kedili evlerde baskın kedi kutuyu "tutuyor" olabilir. Kutuları farklı odalara dağıtın.
• İşaretleme: Dikey yüzeylere, kuyruk titreyerek püskürtme yapılıyorsa bu tuvalet değil, koku işaretlemesidir. Kısırlaştırma çoğu vakada belirgin azalma sağlar.

Yanlış yere yapılan yeri nasıl temizlemeli?

Amonyak içeren temizleyiciler kullanmayın; idrar kokusuna benzediği için kediyi aynı noktaya çeker. Enzimatik temizleyici kullanın, çünkü ürik asit kristallerini parçalayan tek yöntem budur. Normal deterjan bizim burnumuz için kokuyu yok eder ama kedi kokuyu almaya devam eder.

Temizlikten sonra o noktayı geçici olarak "kullanılmaz" hale getirin: mama kabı koyun, oyuncak bırakın ya da kedi ağacını oraya çekin. Kedi kendi yemek ve dinlenme alanına tuvaletini yapmaz.

Ceza işe yarar mı?

Hayır. Kediyi burnunu sürtmek, bağırmak ya da yakaladığınızda kutuya zorla götürmek sorunu büyütür. Kedi cezayı davranışla değil sizinle ilişkilendirir; sonuç olarak gizli yerlere yapmaya başlar ve sorunu fark etmeniz gecikir. Köpek eğitiminde işe yarayan bazı düzeltme yöntemleri kedide tersine çalışır — bu iki türün öğrenme biçimi aynı değildir.

Sık Sorulan Sorular

Yavru kedi kaç haftalıkken kutuyu kullanır?

Anne yanında büyüyen yavrular genellikle 4 haftalıktan itibaren annelerini taklit ederek kutuya girer. Elde büyütülen yavrularda 4-6 haftalıkken düzenli yönlendirme gerekir.

Kedi tuvalet eğitimi ne kadar sürer?

Sağlıklı, sosyalleşmiş bir kedide birkaç gün. Sokaktan gelen, travma yaşamış ya da yaşlı kedilerde iki-üç haftaya kadar uzayabilir.